काठमाडौं । कलेजो शरीरको महत्त्वपूर्ण अंग हो, जसले खाना पचाउन मात्र नभई शरीरबाट विषाक्त पदार्थ बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ । साथै कलेजोले ग्लुकोजको रूपमा ऊर्जा भण्डारण पनि गर्छ ।
तर खराब दिनचर्या र अव्यवस्थित खानपानका कारण कलेजोमा बोसो जम्ने अर्थात् ‘फ्याटी लिभर’को समस्या धेरैमा देखिन थालेको छ । यसरी जम्ने बोसोले कलेजोको कार्यक्षमतामा अवरोध पुर्याउँछ ।
कलेजोमा पाँच प्रतिशतभन्दा अधिक बोसो जमेमा फ्याटी लिभर हुन्छ । जीवनशैलीमा सुधार गरेर फ्याटी लिभरको समस्यालाई कम गर्न सकिन्छ । यसको खासै संकेत हुँदैन । यद्यपि समयमै उपचार नगरे यसले स्वास्थ्यमा दीर्घकालीन तथा गम्भीर समस्या निम्तिन सक्ने ग्यास्ट्रोइन्ट्रोलोजिस्ट डा. अखिलेश कश्यप बताउँछन् ।
आफ्नो शरीरलाई स्वस्थ राख्न स्वस्थ आहार कायम गर्नु आवश्यक मानिन्छ, तर के तपाईँ आफ्नो आहारबाट सबै आवश्यक तत्त्वहरू प्राप्त गर्दै हुनुहुन्छ ? यो प्रश्न उठिरहेको छ किनभने स्वास्थ्य विशेषज्ञहरू भन्छन् कि भिटामिन पूरकको माग विश्वभर पछिल्ला केही वर्षहरूमा तीव्र गतिमा बढेको छ। यसको मतलब हामीलाई आहारमा विशेष सुधार चाहिन्छ । यससँग सम्बन्धित एक अध्ययनमा, अनुसन्धानकर्ताहरूको टोलीले शाकाहारी आहारको पालना गर्ने मानिसहरूमा ओमेगा–३ पोषक तत्त्वको कमीको उच्च जोखिम रहेको बताएको छ ।
अध्ययनले पत्ता लगाएको छ कि ओमेगा–३फ्याटी एसिड हृदय रोग, स्ट्रोकको जोखिम कम गर्न र रक्तचाप कम गर्न आवश्यक छ । यसको कमीले कमजोरी र निद्राको समस्या निम्त्याउन सक्छ । सबै मानिसहरूले यसलाई आहार मार्फत प्राप्त गर्न प्रयास गर्नुपर्छ । ओमेगा–३ फ्याटी एसिड शरीरलाई स्वस्थ राख्नको लागि आवश्यक हुन्छ ।
यतिबेला धेरैको भान्सामा कटहरको तरकारी पाक्छ । यसमा पोटासियम, आइरन, क्याल्सियम, जिंक, भिटामिन-ए र भिटामिन-सी प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ, जुन स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक हुन्छ ।
यद्यपि कटहरसँग कतिपय खानेकुरा आपसमा मिलाउन हुँदैन भन्ने धारणा छ । कटहरसँग ती खानेकुराको गुणधर्म आपसमा नमिल्दा त्यो विषाक्त हुन पुग्छ । यी खानेकुरालाई हामी विरुद्ध आहार भनेर चिन्छौं । विरुद्ध आहार छुट्टाछुट्टै खाँदा त्यसले स्वास्थ्यलाई फाइदा गरे पनि एकसाथ खाँदा यो हानिकारक हुन्छ । त्यसैमा पर्छ कटहर पनि ।
बिना कारण डकार र मुखमा पानी आउनु शरीरमा खराबी हुनु हो । यो एक अम्लीय पदार्थ हो, जसको कारण तपाईंको मुखको स्वाद धेरै खराब हुन्छ ।
पाचन शक्ति ठीक नभएमा अमिलो डकार वा अमिलो बान्ता जस्ता समस्या हुन थाल्छ । यसको कारण धेरै तातो खाना, अमिलो चिजको अत्यधिक सेवन, जङ्क फुडको सेवन, समयमै नखाने र मसालेदार खाना हुन सक्छ ।
यो समस्यालाई हाइपर एसीडीटी भनिन्छ । अत्यधिक एसीडीटीको समस्या भएमा अमिलो डकार र बान्ता हुनुका साथै शरीर भारी हुने, वाकवाकी लाग्ने, मुखमा अमिलो पानी आउने, टाउको दुख्ने, आँखामा जलन हुने जस्ता लक्षण देखिन सक्छन् । हाइपर एसीडीटीबाट छुट्कारा पाउने घरेलु उपाय यस प्रकार छन् :
इन्टरनेट र सामाजिक सञ्जालको यो युगमा मानिसले जानेर नजानी धेरै गल्ती गरिरहेका छन् । यी मध्ये एउटा अग्लो तकिया लगाउने गल्ती हो। पहिले पनि मानिसहरू अग्लो सिरानी वा सिरानी माथि राखेर सुत्ने गर्दथे तर अहिले मानिसहरू ओछ्यानमा सुतेर घण्टौँसम्म मोबाइल चलाउन सिरानी उठाउने गर्छन् । तर तपाईँलाई यो थाहा पाउँदा छक्क पर्नुहुनेछ कि यसो गर्दा तपाईँको स्वास्थ्यलाई धेरै हानी हुन्छ। यदि तपाईँलाई पनि अग्लो सिरानी राखेर सुत्ने वा घण्टौँसम्म सुत्ने बानी छ भने तुरुन्तै परिवर्तन गर्नुहोस् । नत्र तपाईँलाई धेरै रोग लाग्ने छ जसले तपाईँलाई जीवनभर छाड्दैन ।
बिना कारण डकार र मुखमा पानी आउनु शरीरमा खराबी हुनु हो । यो एक अम्लीय पदार्थ हो, जसको कारण तपाईंको मुखको स्वाद धेरै खराब हुन्छ ।
पाचन शक्ति ठीक नभएमा अमिलो डकार वा अमिलो बान्ता जस्ता समस्या हुन थाल्छ । यसको कारण धेरै तातो खाना, अमिलो चिजको अत्यधिक सेवन, जङ्क फुडको सेवन, समयमै नखाने र मसालेदार खाना हुन सक्छ ।
यो समस्यालाई हाइपर एसीडीटी भनिन्छ । अत्यधिक एसीडीटीको समस्या भएमा अमिलो डकार र बान्ता हुनुका साथै शरीर भारी हुने, वाकवाकी लाग्ने, मुखमा अमिलो पानी आउने, टाउको दुख्ने, आँखामा जलन हुने जस्ता लक्षण देखिन सक्छन् । हाइपर एसीडीटीबाट छुट्कारा पाउने घरेलु उपाय यस प्रकार छन् :
यो स्वस्थकर र गुणकारी तरकारी हो । यसमा भिटामिन ‘बी’, भिटामिन ‘ई’,‘ए’, नियासिन, थियामिन र फोलेटहरूपाइन्छ ।
बाँससको कलिलो भाग वा टुसालाई ‘तामा’ भनिन्छ। बाँसबाट ‘तामा’ निकाल्नु गैरकानुनी हो । तर, कतिपय मानिसहरूले खान तथा बेच्नका लागि बाँसको तामा निकाल्ने गरेका छन् । यो स्वस्थकर र गुणकारी तरकारी हो । यसमा भिटामिन ‘बी’, भिटामिन ‘ई’,‘ए’, नियासिन, थियामिन र फोलेटहरूपाइन्छ । त्यसैगरी, यसमा पाइने खनिज तत्वहरूमा क्याल्सियम, म्याग्नेसियम, जिंक, सोडियम, फस्फोरस, पोटासियम, कपर र आइरन हुन्
कहिलेकाहीं कान बज्ने वा कराउने समस्या धेरैले भोगेकै कुरा हो । कान दुई किसिमले कराउने गर्छ, एउटा आफैंले मात्र सुन्ने र अर्को सँगैका अरु मान्छेले सुन्ने । प्रायजसो आफैंले सुन्ने खालको कान बज्ने समस्या धेरै देखिन्छ । यसलाई मेडिकल भाषामा टेनिटस भनिन्छ ।
कानको भित्री नाक र कानको जोडिने इस्ट्याचियन ट्युबले राम्ररी काम नगरेमा यस्तो भएको हुन सक्छ ।