एक अध्ययनबाट रमाइलो तथ्य बाहिर आएको छ- ‘अक्सर दम्पतीबीच वर्षमा औसत ३६५ पटक नै ठाकठुक पर्छ ।’ सबै दम्पतीको हकमा यस्तो नहोला । यद्यपि अधिकांश दम्पतीबीच कुनै न कुनै निहुँमा मतभेद भइरहेकै हुन्छ ।

यस्तो दम्पती दुर्लभ होलान्, जसको श्रीमान् र श्रीमतीबीच मतभेद, मनमुटाव, ठाकठुक वा झगडा पर्दैन । कसरी यसको अपवाद हुनसक्थे नेपाली दम्पती पनि ।

दम्पतीबीच हुने झगडाका दुई रूप हुन्छ । एक किसिमको झगडा, जसले दम्पतीबीचको असमझदारी हटाउने काम गर्छ । र, उनीहरूको सम्बन्धलाई थप परिपक्व बनाउँदै लैजान्छ ।

अर्को किसिमको झगडा, जसले उनीहरूबीच वैमनस्यको बीज रोप्छ । र, उनीहरूको सम्बन्ध क्रमशः कमजोर हुँदै जान्छ । झगडा हुनु स्वाभाविक हो, जब त्यो सही निष्कर्षमा पुग्छ ।

अब लागौं, मूल विषयतर्फ । अक्सर नेपाली दम्पतीबीच के कुरामा मतभेद हुन्छ ? कुन कुरालाई लिएर उनीहरू ठाकठुक गर्छन् ?

अब्सेसिभ कम्पलसिभ डिसअर्डर बिरामीको सोचको कुनै सीमा हुँदैन । 

रमा ३० वर्षकी युवती हुन्, उनी बारम्बार टोलाइरहन्छिन् । उनको मनमा अनौठा सोचहरू आउँछन् । जब उनी घरायसी काम गर्न खोज्छिन् तब यस्ता सोच मनमा आई सताउँछन् । उनलाई थाहा छ यो सोच आफ्नै हो तर उनी यसलाई नियन्त्रण गर्न सक्दिनन् । मन अशान्त हुन्छ, उनी मनबाट यस्ता कुरा हटाउन खोज्छिन् तर गाह्रो पर्छ । उनी लुगा धुन, नुहाउन पानीमा जानै हँुदैन, कारण उनी त्यहाँबाट उम्कन सक्दिनन् । पानीसँग जोडिएको यो मनोरोग अनौठो हुन्छ । जब उनी लुगा धुन जान्छिन् तब उनले त्यहाँ घन्टौं बिताउनुपर्ने हुन्छ । जब लुगा धुँदै जान्छिन्, मनमा सोचाइ आउँछ कि लुगा अझै सफा भैसकेको छैन अझ दस पटक पखाल्नुपर्छ । त्यसपछि उनी गन्दै दस पटक पुर्‍याउँछिन् र केही आनन्दको अनुभव गर्छिन् ।

फेरि सोचाइ दोहोरिन्छ अनि छटपटाउँछिन् । त्यसो त लुगा धुने, नुहाउने, हात धुने, घर सफा गर्ने, ढोकामा चुक्कुल लगाउने, पैसा काममा पनि यस्ता समस्या आउँछन् । त्यसैगरी प्रकाश पनि ३० वर्षका भए । उनी किसान हुन् । गत १ वर्षदेखि उनको मनमा एउटै विचार दोहोरिरहन्छ । जब उनी सुत्न लाग्छन् तब उनलाई  मूल ढोकामा चुक्कुल लगाएको विषयमा शंका उठ्छ, उनी छटपटीमा पर्छन् र हेर्न जान्छन्, हेर्दा चुक्कुल लगाइसकेको देख्छन् तर फेरि जब उनी सुत्न लाग्छन् त्यही कुरा दोहोरिरहन्छ । उनले खाना खाएर दिसा–पिसाब गरेपछि ३०–४० पटकसम्म हात धुनुपर्छ । उनको मनमा विचार आउँछ, हात फोहोर छ अनि उनी पटक–पटक हात धुन्छन् । यस्तै उनी बाटोमा हिँड्दा फोहोर वस्तु देखेर डराउँछन्, फोहोर वस्तु खाइएला भनेर । उनलाई थाहा छ फोहोर वस्तु खानु हुँदैन तर उनी खाऊँ खाऊँ जस्तो बनाउने डरले त्यहाँ बस्न सक्दैनन् । त्यस्तै यौन विचार आउनाले उनी आफ्ना नातेदार केटी छेउ पनि बस्न सक्दैनन् । उनलाई थाहा छ उनको सोच गलत हो तर उनी त्यसबाट छुटकारा पाउन सक्दैनन् ।

समाजमा रमा र प्रकाशलाई जस्तो समस्या भएका मानिस धेरै छन्, जसलाई यो रोग हो कि होइन थाहा छैन । जब यस्तो समस्या चरम उत्कर्षमा पुग्छ तब उनीहरू डाक्टरकहाँ पुग्छन् । यस्तो समस्यालाई अब्सेसिभ कम्पलसिभ डिसअर्डर भनिन्छ ।  यस्ता अनौठा सोच, तस्बिर, शंका उत्पन्न हुँदा बिरामी आत्तिन्छन् । पुस्तक पढ्दा चलचित्रका दृश्यहरू मनमा आइरहन्छ र पढाइमा ध्यान कम हुन्छ । अग्लो पहाडमा वा पुलमा जाँदा अचानक मनमा त्यहाँबाट हाम फालूँजस्तो हुन्छ । त्यसो त मनमा हाम फाल्दा खतरा हुन्छ भन्ने पनि छ तर यस्तो सोचाइले बिरामीमा छटपटी पैदा हुन्छ, बिरामी के गरौं, कसो गरौं जस्तो भएर कहिलेकाहीँ चिच्याउँछन् । 

घरमा खुकुरी, चक्कु वा बन्दुक नजिक बस्दा मनमा शंका उत्पन्न हुन्छ । खुकुरीले आफूलाई हानिन्छ वा अरूलाई हानिन्छ त्यस्तो गर्नु हुँदैन भन्ने थाहा छ तर पनि यस्तो शंका–उपशंका मनमा आइरहन्छ । त्यसैले बिरामी त्यस्तो ठाउँमा बस्न रुचाउँदैनन्, त्यो ठाउँ छाडेर हिँड्छन् । यो त केवल मनको हुरी मात्र हो । सँगै बस्ने साथीलाई समेत थाहा हुँदैन । यो मनोवैज्ञानिक समस्या हो । 

अब्सेसिभ कम्पलसिभ डिसअर्डर बिरामीको सोचको कुनै सीमा हुँदैन । मन्दिरमा गएर देवताका विषयमा नराम्रो सोच, शंका, उपशंकादेखि लिएर ‘आकाश किन नीलो हुन्छ’ भन्ने सम्मका अत्यन्तै विचित्रका सोच दिमागमा जबरजस्ती पस्छन् जसबाट बिरामीले यस्तो सोच हटाउन केही गर्नुपर्ने हुन्छ । प्राय: यस्ता बिरामी मन्दिरमा धेरै समय बस्न सक्दैनन् । जब सोचाइ चरम उत्कर्षमा पुग्छ तब उनीहरू मन्दिरबाट बाहिर निस्किन्छन् । आकाशमा हेरिरहन सक्दैनन्, हतियार नजिक बस्न नसकी अर्को ठाउँमा पुग्छन् । जुत्ता–मोजा लगाउने विद्यार्थी दिनभर जुत्ता–मोजा लगाउँदैमा बिताउँछन् । जाडो महिनामा नुहाउन बाथरुम जाने बिरामी घन्टौं नुहाइरहन्छन् । टाउको र शरीर चिसो भैसक्दा पनि पानीबाट बाहिर निस्कन सक्दैनन्, कहिलेकाहीँ त एक्कासि चिच्याउँछन् । हात धुने सोचाइ आउने र यो क्रम दोहोरिँदा हात रातो हुन्छ । यसरी पानीबाट बाहिरिन अत्यन्तै गाह्रो हुने र प्राय: पानीमा नै खेलिरहने हुनाले यस्तो रोगलाई पानी बहुलाहा वा पानी मनोरोग पनि भनिन्छ । 

यो एउटा यस्तो रोग हो जसमा बारम्बार विचार, सोच, दृश्य आइरहँदा छटपटी हुन्छ । हटाउन चाहँदा चाहँदै पनि दिमागमा आई सताउँछ । यसलाई हटाउन बिरामीले कुनै क्रियाकलाप गर्नुपर्ने हुन्छ, जस्तै हात छुने, चुक्कुल लगाए नलगाएको चेक गर्ने आदि । त्यसपछि यसबाट क्षणिक फाइदा हुन्छ तर फेरि दोहोरिरहन्छ । कतिपय बिरामीमा डिप्रेसनको लक्षण पनि पाइन्छ । 

के कारणले यो रोग हुन्छ ? 

यो रोगको खास कारण थाहा छैन तर मस्तिष्कमा सेरोटोनिन भनिने रसायनको गडबडी हुँदा यो रोग लाग्छ भन्ने धारणा छ । यसबाहेक सोचेको काम सफल नहुँदा तथा मस्तिष्कको संक्रमणपछि पनि यो रोग भएको पाइन्छ । वंशानुगत रूपमा पनि यो रोग सर्छ । 

उपचार कसरी गरिन्छ ?

विभिन्न खालका औषधिको प्रयोग तथा मनोवैज्ञानिक उपचार सोचाइ परिवर्तन गराउन, बिरामीको ध्यान केन्द्रित हुन नदिन गरिन्छ । यो रोगका केही बिरामीमा पछि गएर कडा मानसिक रोग पनि देखा पर्न सक्छ । त्यसैले समस्या थाहा हुनेबित्तिकै उपचार गराउनुपर्छ । 

कस्ता मानिसलाई यो रोग लाग्ने सम्भावना बढी हुन्छ ?

यो रोग अत्यन्तै नैतिकवान्, आफूले भनेको नै हुनुपर्ने, अर्काको काममा चित्त नबुझ्ने खालका मानिसलाई लाग्ने सम्भावना बढी हुन्छ । यस्ता मानिसहरू अत्यन्तै नैतिकवान् हुन्छन् र अरूबाट पनि त्यस्तै आशा गर्छन्, तर समाज त्यस्तो छैन । साथै सहन सक्ने क्षमता कम हुने, सानो कुरालाई पनि ठूलो रूपमा लिने मानिसलाई पनि यो रोगले च्याप्ने सम्भावना हुन्छ । 

जान्नैपर्ने कुरा

• यस्ता बिरामीले लुगा धुनु हुँदैन वा पानीमा गरिने कुनै पनि कामबाट टाढा हुनुपर्छ । 
• यस्ता बिरामीले मनमा एउटै कुरा लिइरहनु हुँदैन । बारम्बार सोच परिवर्तन गर्नुपर्छ । 
• खतरा हुने सामान र खतरा ठाउँमा बिरामीलाई राख्नु हुँदैन । 
• जति नै ठूलो समस्या देखापरे पनि त्यो केवल बिरामीको मनमा मात्र हुन्छ । सँगैको साथीलाई पनि केही थाहा हुँदैन । 
• कहिलेकाहीँ डिप्रेसन भए उपचार गर्नुपर्छ । 
• धामीझाँक्रीबाट यो रोग निको हुँदैन ।
• उपचार गरे यो रोग निको हुन्छ । 
• यस्ता बिरामीको मनमा बारम्बार कुरा आइरहने हुनाले अत्यन्त छटपटी हुन्छ । बिरामी कुनै कुरामा भुल्दा समस्या कम हुन्छ ।

मानसिक रूपमा कसरी स्वस्थ बन्ने ?

• अनावश्यक कुरामा बारम्बार एकोहोरो गहिरो सोच नराख्ने ।
• अर्काको उपलब्धिलाई सजिलै ग्रहण गर्ने र खुसी हुने ।
• पुराना रुढिवादी कुरा जुन वर्तमानमा झूटो साबित भएका छन् तिनमा विश्वास नगर्ने ।
• हरेक काममा खुसी, सन्तुष्ट र सुखी बन्न सिक्ने ।
• जे छ त्यसमा सन्तुष्ट हुने तर परिश्रम गर्न नछाड्ने ।
• लागूपदार्थ, रक्सी, ड्रग्स आदि सेवन गर्दा मानसिक रोग लाग्ने सम्भावना प्रबल हुने भएकाले ती वस्तुबाट टाढै रहने ।
• दैनिक जीवनमा स्वस्थ प्रतिस्पर्धा गर्ने ।
• समाज एवं घरपरिवारबाट नकारात्मक वातावरणको अन्त्य गर्ने ।
• अति नैतिकवान् नबन्ने र अरूबाट पनि त्यस्तो बढी आशा नगर्ने ।
• आफ्ना समस्या आफ्नो परिवार एवं साथीभाइलाई पनि भन्ने । 
• मनलाई सधैं शान्त राख्ने ।

 (चितवन मेडिकल कलेजका, नशा तथा मानसिक रोग विशेषज्ञ डा सी पी सेडाईंको लेख) 

नरिवलको तेलले तपाईंको सौन्दर्यनिखार्नमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । यसले कपाललाई पोषण दिनुका साथै नङमा चमक पनि दिन्छ । नरिवलको तेलले यस्ता कुरामा फाइदा दिन्छ ।

कपाल झर्ने समस्याका लागि

कपाल झर्ने समस्याका लागि नरिवलको तेल औषधि नै मानिन्छ । एक चिम्टी मेथीको धुलो वा केही दानालाई नरिवलको तेलमा केही समय भिजाउनुहोस् । र यो तेल तताएर त्यही तातो तेलले कपालमा मसाज गर्नुहोस् ।

फुटेको हातखुट्टाका लागि

सुक्खा हात तथा खुट्टामा धेरै नरिवलको तेल लगाउनुहोस् र सुत्ने बेलामा मोजा र पञ्जा लगाएर सुत्नुहोस् । बिहान उठ्दा हात र खुट्टा नरम हुनेछ । दुई/तीनपटक यसरी तेल लगाएमा हातखुट्टा फुट्दैन ।

पाहुना आउँदा होस् वा भोजभतेरमा, मासु पाक्ने गर्छ । जिब्रोको स्वाद फेर्नु परेमा हामी मासु नै पकाउने गर्छौं । किनभने हामीलाई मासु मीठो लाग्छ । मान्छेले मासुलाई आफ्नो भोजन बनाउनुमा स्वाद नै मुख्य कारण हो ।

यद्यपि मासुमा त्यस्तो पोषक तत्व हुन्छ, जुन शरीरका लागि अति जरुरी मानिन्छ । खासमा मासु प्रोटिनको स्रोत हो ।

के पाइन्छ मासुमा ? 

मासुमा भिटामिन बी १२ पाइन्छ । जुन वनस्पतिजन्य खाद्यपदार्थमा पाइँदैन । कुनै-कुनैमा पाए पनि एकदम न्यून पाइन्छ । यसबाहेक आइरन, स्याच्युरेटेड फ्याट, भिटामिन बी, ए, के, मिनरल्स, पोटासियम, फोस्फोरस, जिङ्क, म्याग्नेसियमलगायतका पौष्टिक तत्व पनि पाइन्छ । जुन स्वास्थ्यको लागि अतिआवश्यक हुन्छ । प्रोटिनले शरिरको उर्जा, लचिलोपना, तन्दुरुस्त र शरीरको रक्तकोषिकालाई सक्रिय बनाउन मद्दत गर्छ ।

मान्छेले आदिमकालमा मासुले छाक टार्ने गरेको इतिहास छ । तर कृषियुग हुँदै आजसम्म आइपुग्दा मान्छेसँग खानेकुराको ठूलो भण्डार नै निर्माण भइसकेको छ । अहिले फलफूल, सागसब्जी, अन्नलगायत खानेकुराका पर्याप्त स्रोत छन् ।

यही कारण पनि मान्छेले मासुको मात्रा घटाउँदैछ । कतिले चटक्कै मासु छाडेका छन् भने कतिले जन्मजात मासु खाएका छैनन् । रोगको कारण वा स्वास्थ्यप्रति सचेतनाको कारण पनि धेरैले मासु छाडेका छन् ।

यतिबेला धेरैको भान्सामा कटहरको तरकारी पाक्छ । यसमा पोटासियम, आइरन, क्याल्सियम, जिंक, भिटामिन-ए र भिटामिन-सी प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ, जुन स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक हुन्छ ।

यद्यपि कटहरसँग कतिपय खानेकुरा आपसमा मिलाउन हुँदैन भन्ने धारणा छ । कटहरसँग ती खानेकुराको गुणधर्म आपसमा नमिल्दा त्यो विषाक्त हुन पुग्छ । यी खानेकुरालाई हामी विरुद्ध आहार भनेर चिन्छौं । विरुद्ध आहार छुट्टाछुट्टै खाँदा त्यसले स्वास्थ्यलाई फाइदा गरे पनि एकसाथ खाँदा यो हानिकारक हुन्छ । त्यसैमा पर्छ कटहर पनि ।

जिब्रोलाई हामी अक्सर गाली गर्छौं, स्वादे जिब्रो भन्दै । किनकि हामी जिब्रोको स्वादमा लोभिंदा स्वास्थ्यलाई समेत ख्याल गर्न भुल्छौं । जिब्रोसँगै सम्बन्धित अर्को प्रचलित भनाइ पनि छ, दुई तोलाको जिब्रो फड्कार्नुभन्दा डेढ धार्नीको टाउको हल्लाउनु बेस । अर्थात् जथाभावी बोल्नुमा पनि जिब्रोकै दोष ।

यसरी जिब्रोलाई विभिन्न पक्षसँग जोडिन्छ अनि दोष पनि दिइन्छ । तर प्रायजसोः गालीमा प्रयोग हुने जिब्रोको भूमिका मानव स्वास्थ्यका लागि भने महत्वपूर्ण हुने ओम अस्पतालका  सिनियर कन्सल्ट्यान्ट डेन्टल सर्जन तथा मेडिकल डाइरेक्टर डा. हरिश जोशी बताउँछन् ।

उनका अनुसार जिब्रोले स्वाद मात्र नभई रोगको पहिचान, बोल्नमा निखारताजस्ता विभिन्न कार्यमा भूमिका खेल्छ ।

उहिलेको कुरा हो। युनानको अदालतमा एउटा मुद्दा आयो। मुद्दाको विषय थियो – ‘यो मानिसले दुधमा पानी हालेर बेच्यो’।
दुध बेच्ने मानिस पनि कम थिएन । मनग्गे पैसा दिएर तगडा वकिल राख्यो। अदालतमा मुद्दा सुनुवाइ हुने दिन आयो। बहस सुरु भयो। वादी पक्षवालाले दुधमा पानी हालेर बेचे बापत यति जरिवाना र यति समय कैद होस् भन्ने जिकिर गर्‌यो।
आफ्नो पालो आएपछि दुधवालाको वकिलले जबर्जस्त तर्क दियो। यो मुद्दाको प्रतिवादी मेरो पक्षले दुधमा पानी मिलाएर बेचेको भन्ने आरोप सरासर झुठा हो । मेरो क्लाएन्टले त पानीमा दुध मिलाएर बेचेको हो। दुधमा पानी मिलाएर बेचे कारवाही हुन्छ। तर पानीमा दुध मिलाएर बेचे बापत कारवाही हुने कुनै कानुनी आधार नै छैन ।
न्यायधीशले दुधको परीक्षण गरायो । ७० प्रतिशत पानी देखियो । ३० प्रतिशत मात्र दुध पाईयो ।
पानीमा दुध मिलाएको ठहर भयो। दुधमा पानी मिलाएर बेचेको भए कानुनी कारवाहीको आधार थियो। तर पानीमा दुध मिलाएर बेचेबापत कार्बाही गर्ने कुनै कानुनी आधार नभएको हुँदा प्रतिवादीलाई कुनै सजाय र जरिवाना नहुने फैसला सुनाइयो।
कानुनको ब्याख्या गर्ने तरिका यस्तै हुन्छ ।

काठमाडौं । पछिल्लो समय स्मार्टफोन ब्रान्डहरू क्यामेरामा बढी केन्द्रित छन् । फोनमा कति मेगापिक्सेलको क्यामेरा छ भन्ने कुरा नै मुख्य विशेषताका रूपमा हेरिन्छ । के क्यामेराको मेगापिक्सेल बढी हुँदैमा फोटोको गुणस्तर पनि राम्रो हुन्छ ? फोटोको गुणस्तर राम्रो हुन अन्य कुन कुन तत्त्वले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन् ? आज हामी यसै विषयमा जानकारी दिँदैछौं ।

नेपाली बजारमा २०० मेगापिक्सेलसम्म मुख्य क्यामेरा भएका फाेन भित्रिएका छन् । एन्ड्राेइड फाेनमा ६४, १०८ मेगापिक्सेल मुख्य क्यामेरा हुनु सामान्य कुरा भइसक्यो ।

आईफोनको सन्दर्भ अघिल्लाे वर्ष सार्वजनिक भएको आईफोन १४ प्रो र प्रो म्याक्समा हालसम्मकै सबैभन्दा बढी अर्थात् ४८ मेगापिक्सेलको क्यामेरा छ । नेपालमा भने आईफाेन १३ प्रो र १३ प्रो म्याक्सका प्रयोगकर्ता बढी भएको अपेक्षा गरिएको छ । उक्त मोडेलमा १२ मेगापिक्सेलको मुख्य क्यामेरा छ । 

माथि उल्लेखित मेगापिक्सेल भएका एन्ड्रोइड फोन र १२ मेगापिक्सेल मुख्य क्यामेरा भएको आईफोन १३ प्रो म्याक्सले खिचेका फोटोको गुणस्तर हेर्ने हो भने आईफोनबाट खिचेको फोटो नै स्तरीय देखिन्छ । यसको अर्थ फोनमा स्तरीय फोटो खिच्न मेगापिक्सेल सबैथोक होइन । 

मेगापिक्सेल कम भएपनि आईफोनको क्यामेरामा प्रयोग हुने सेन्सर ठूलो हुन्छ । ठूलो सेन्सरले बढी लाइट क्याप्चर गर्छ । जसले गर्दा फोटो खिच्न लागिएको वस्तुबाट लेन्समा पर्याप्त प्रकाश आउँछ । त्यसैले आईफोनले खिच्ने फोटोको गुणस्तर राम्रो हुनुका साथै सार्पनेस पनि बढी हुन्छ । 

यति कुरा मात्र एउटा स्तरीय फोटो खिच्नका लागि पर्याप्त छैनन् । त्यसमा पनि फोटो प्रोसेस गर्न सफ्टवेयर गतिलो हुनुपर्छ । एन्ड्रोइडको तुलनामा आईफोनले राम्रो इमेज प्रोसेसिङ सफ्टवेयर प्रयोग गरेको हुन्छ । यसले गर्दा फोटोमा सटीक कलर कन्ट्रास्ट र डिटेल निस्किन्छ । 

२०० मेगापिक्सेल वा बढी मेगापिक्सेलले डिटेल फोटो खिच्न सक्छन् । त्यसमा कुनै दुई मत छैन । तर त्यसमा हुने सानो सेन्सर र लेन्सले गर्दा फोटो जस्तो हुनुपर्ने हो, त्यस्तो निस्किँदैन । 

स्तरीय फोटो खिच्न तल दिइएका कुराहरूले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्:

सेन्सर आकार

डिभाइसमा जति ठूलो सेन्सर भयो, फोटो त्यति नै स्तरीय खिच्न सकिन्छ । ठूलो सेन्सरले बढी लाइट क्याप्चर गर्ने भएकाले खिचिएको फोटो गुणस्तरीय हुन्छ ।

पिक्सेलको गुणस्तर

फोटोका लागि हरेक पिक्सेलको महत्त्व उत्तिकै बढी हुन्छ । ठूलो सेन्सरले फोटोका हरेक पिक्सलाई राम्रोसँग अटाएको हुन्छ । जसले गर्दा फोटो स्तरीय आउँछ । 

इमेज प्रोसेसिङ 

स्मार्टफोनमा प्रयोग हुने इमेज प्रोसेसिङ एल्गोरिदमले पनि फोटोको गुणस्तरमा धेरै ठूलो भूमिका खेल्छ । आईफोनमा प्रयोग हुने स्तरीय इमेज प्रोसेसिङ एल्गोरिदमले कलर एकुरेसी (वास्तविक जस्तो देखिन्छ त्यस्तै कलर), सार्पनेस (फोटोको डिटेल), न्वाइज रिडक्सन जस्ता कुरालाई सन्तुलन राख्छ । कतिपय स्मार्टफोनले यसैलाई विशेष प्राथमिकता नदिँदा फोटोको गुणस्तर खस्किरहेको हुन्छ । 

लेन्सको गुणस्तर

फोटो राम्रो आउनका लागि फोनको क्यामेरामा प्रयोग गरिने लेन्स पनि गुणस्तरीय हुनुपर्छ । लेन्सको डिजाइन, अपार्चर जस्ता कुराले पनि फोटोको गुणस्तर राम्रो बनाउनमा विशेष भूमिका खेलेका हुन्छन् ।

यीबाहेक पनि फोनमा त्यस्ता अन्य थुप्रै तत्व हुन्छन्, जसले फोटोको गुणस्तर निर्धारण गर्छन् । बजेट फोनहरूमा ती तत्वमा कम्पनीले खर्च गरेका हुँदैनन् । त्यसैले पनि बढी मेगापिक्सेलको सेन्सर भएका फोनमा गुणस्तरीय फोटो आउँदैन । एन्ड्रोडइका प्रिमियम फोनमा भने फोटो स्तरीय फोटो नै आउँछ ।